Plasebo effekti

Plasebo effekti – tibdə insanın həqiqi dərman qəbul etmədən, sadəcə “müalicə alıram” inancına görə özünü daha yaxşı hiss etməsidir.

İnsan beyni çox qəribədir. Onun hansı gücə malik olduğunu hələ də tam şəkildə izah etmək mümkün olmayıb. Deməli, işlədiyim şirkətdə mütəmadi olaraq onlayn təlimlər keçirilir. Onlardan biri də otelə gələn, müalicə alan xəstə qonaqlarla bağlıdır.

Bilməyənlər üçün deyim ki, Marriott International kimi böyük otel şəbəkələrinin hospital tipli hotelləri də var. Bu hotellər böyük xəstəxanalara bağlı olur və xəstələrə və ya onların yaxınlarına endirimlər təqdim olunur. Hətta bəzi hotellər var ki, eyni zamanda xəstəxana funksiyasını da yerinə yetirir və kənardan adi qonaq qəbul etmir. Belə yerlərdə birbaşa təcili tibbi yardım helikopterlərinin enişi üçün meydançalar olur. Yəni mühit xəstəxanadan çox otel ab-havasını xatırladır, palatalar isə otel otaqları kimidir. Belə hotellərdən biri də bizim komandaya bağlıdır və Houston şəhərində yerləşir.

İndi keçək təlim məsələsinə. Təlimlər bəzən video formatında, bəzən isə birbaşa peşəkar həkim və psixoloqlar tərəfindən keçirilir. Bu dəfə beyin xərçəngi üzrə ixtisaslaşmış bir həkim konfransa qoşulmuşdu. Mən də çoxdan maraqlandığım plasebo effektinin nə dərəcədə real olması ilə bağlı sual verdim. Mövzu o qədər maraqlı oldu ki, digər əməkdaşlar da suallar verməyə başladı. Həkim isə çox sakit və mümkün qədər sadə dildə izah edirdi.

Məlum oldu ki, ABŞ-da bir çox böyük universitetlər plasebo effekti ilə bağlı ciddi araşdırmalar aparır. Hətta Harvard University tərəfindən aparılan bir araşdırma birbaşa plasebo effektinin beyin xərçənginə təsiri ilə bağlı olub. Nəticə çox aşağı olsa da (təxminən 1%), müsbət nəticə qeydə alınıb. Yəni bəzi hallarda həkimlər beyin xərçəngi ilə mübarizə aparan xəstələrə real dərman olmayan (adətən “Sugar Pill” deyillər belə dərmanlara ) verib və analiz nəticələrini elə təqdim ediblər ki, xəstə tədricən sağaldığına inansın. Bir müddət sonra isə həqiqətən müəyyən irəliləyiş müşahidə olunub.

Təbii ki, bu yanaşma xəstəliyin mərhələsindən asılı olaraq tətbiq olunur və daha çox vəziyyəti ağır olmayan xəstələrdə istifadə edilir. Həkim qeyd etdi ki, 23 illik təcrübəsində həm özü, həm də həmkarları plasebo effektindən kifayət qədər fayda görüblər.

Sonda maraqlı bir fikir dedi : ümmiyyətlə beyin çox qəribə bilinməyən gücə malikdi , hara istəsəniz sizi mütləq ora aparacaq mənfi ya müsbət ayırmadan. Ona görə mütləq positiv yanaşın hərşeyə və daha çox beyininizi risk edib uğur qazanmağınız baradə olan fikirllərlə doldurun nəinki risk edib itirmək barədə .

Belə , maraqlı söhbət idi dedim bölüşüm sizlə də.